صفحه نخست > در دنياي موازي و تخيلي با فرزاد مؤتمن
اخبار
در دنيای موازی و تخيلی با فرزاد مؤتمن در دنيای موازی و تخيلی با فرزاد مؤتمن (تعداد بازدید : 487)
فرزاد مؤتمن فیلم‌ های سینمایی «شب‌ های روشن»، «صداها»، «پوپک و مش ماشالله» و ... را ساخته است.
او در سی و دومین جشنواره فیلم فجر با فیلم سایه روشن آمده است، بازیگران این فیلم؛ محمدرضا فروتن، شقایق فراهانی، الهه استیری و سونیا اسپهرم هستند.
فرزاد مؤتمن در ارتباط با فیلم خود گفت: «سایه روشن» را با عشق و علاقه ساختم و خیلی دوستش دارم. این فیلم شاید سخت ترین تجربه سینمایی من به حساب بیاید و باید بگویم دیگر به سراغش نمی‌ روم. برای ساختن آن  عذاب توأم با لذت را پشت سر گذاشتم و راستش را بخواهید با وجود همه خاطره‌ های خوب، دیگر به آن خانه قدم نمی‌ گذارم. «سایه روشن» یک فیلم ژانری و کلاسیک است که هرگز در سینمای ایران کار نشده. یک تریلر روان شناسانه که پرداخت آن بسیار سخت بود».
خلاصه داستان
فیلم سایه روشن، فیلمی است با روایت پست مدرن و در ارتباط با مرگ و خودکشی و زندگی مردی است که گذشته خود را فراموش کرده است و در روال داستان سعی به یادآوری گذشته پر از مشکل زندگی خود است.
نکات مثبت فیلم
1. کارگردانی مناسب
بی شک سایه روشن بهترین فیلم فرزاد مؤتمن در حیطه میزانسن و کارگردانی است، دکوپاژ رشک برانگیز این فیلم فقط و فقط در قواره کارگردانی است که تمام وجوه سینما را می شناسد و تسلط خوبی روی حوزه های مختلف دارد.
القائات و نکات منفی فیلم
1. روح پدرسالارانه و تحقیر پدر
فیلم سایه روشن، مردی را به نمایش گذاشت که هم دخترانش و هم زنانش از او متنفر بوده و او را ظالم و زورگو می پنداشتند. به عنوان مثال یلدا دختر کوچکش به پرستارش گفت: ما اینجا توافق نمی کنیم بلکه طبق قواعد عمل می کنیم. یا در جای دیگر گفت: عادت تمام مردان است که زنان را اذیت کنند.هم زن و هم دختر اولی او قصد کشتن مرد را داشتند به علت ظلم او. یلدا، دختر بچه ای که بیش تر از سن خودش روابط زن و مرد را می فهمد و با دیدی کاملا فمنیستی آن را تحلیل می کند.
صورتک هایی که به دیوار آویزان بود و در نماها و صحنه های متعددی از فیلم به چشم می آمد، و در پی آن حرف زن به مرد: "بودن و نبودنت برام مهم نبود، مثل یکی از اینا(صورتک ها) شده بودی برام.
2. حضور در عالم خیال و زیرسوال بردن حقیقت
فیلم سایه روشن که وفاداری خود را به سبک پست مدرن اثبات کرده، تماماً در عوالم خیال بود که تماشاگر متوجه عالم واقع نمی شد و همچنین حقیقتی را قبول نداشتند. در گفت و گوی رامین و میترا که میترا گفت: حقیقت چیست؟ رامین: حقیقتی وجود نداره، اگرم باشه، آخرین چیزی است که به آن نیاز است.
و حقیقت را چیزی فاقد ظرافت می دانستند و در ادامه رامین گفت: آدم هایی که بیشتر می دونن، بیشتر دروغ می گویند و آدم هایی که کمتر می دونن بیشتر باور می کنند و مشکل زمانی است که کسی بیشتر بدونه و بیشتر باور کنه.
3. نسبیت گرایی 
دیالوگ های "شما حافظه تون رو ندارید، از کجا میدونی کدوم حقیقته کدوم نیست؟" و
"-با عقل جور در نمیاد. -با عقل کی؟ تو؟" و "-کدوم واقعی؟ واسه کی؟ بستگی به این داره کدوم طرف وایستاده باشی." 
به گونه ای واضح سعی بر زیر سوال بردن عقلانیت و تأکید بر نسبی گرایی دارد.
دیالوگ "-ممکنه فراموشی بیاره. –بهتر، مگه چی رو از دست میدم." باز هم رگه هایی از نسبی گرایی را در پی دارد.
4. اشاره به دنیاهای موازی
"-یه زندگی دیگه، یه زندگی موازی(اون بالا)" شاید به مفهوم جهان های موازی در فیزیک اشاره دارد.
5. ترویج فردگرایی
"-همه یه پوسته دور خودمون کشیدیم، به بقیه هم کاری نداریم." دلالت بر فردگرایی که یکی از اصلی ترین خصیصه های مدرنیسم است، دارد.
6.اروتیسم (سکس پنهان)
توصیف حرکات زنانه از سوی مرد به گونه ای شهوت آمیز!!! 
سیب سبز که در چند سکانس نشان داده می شود و در سکانسی در اواخر فیلم به قرمز تبدیل می شود می تواند نماد کال بودن یک رابطه و رسیدن (شکل گرفتن) آن باشد.
نمایش اتاق خواب و تخت دونفره برای نمایش چگونگی رابطه زناشویی زوج ها به امر عادی تبدیل شده.
در صحنه ای حمام رفتن مرد را نشان داد که صداهای خاص از خود درمی آورد گویی در حال خودارضایی بود.
7. ترویج فرهنگ غربی
پخش فیلم های خارجی زبان اصلی در سکانس های متعدد به نحوی دیدن این گونه فیلم ها را نشانه ی تجدد القا می کند و می تواند به ترویج فرهنگ غربی بینجامد.
8. قباحت زدایی از خودکشی
در فیلم سایه روشن، رامین اتاقی داشت که کسی حق وارد شدن به آن را نداشت و آن اتاق اتاق خودکشی بود.
به عبارتی، رامین همواره به کشتن خود می اندیشید و یکی از ابعاد زندگی او بود. 
مطرح شدن موضوع خودکشی مرد در فیلم شاید به نوعی ابهام مرز بین مرگ و زندگی را القاء می کند.
9. عادی سازی برخی روابط که مخالف عرف و شرع است
کار کردن دختر پرستار در خانه مرد غریبه: باید تمام وقت پیشش باشی، یعنی شب ها هم بمونی، مشکلی نداری؟
ورود زن به عنوان روانشناس به داخل منزل مرد در زمانی که همسرش نیز حضور ندارد کاملا عادی جلوه داده می شود.
"-احسان، تو کلاس زبانشونه، پسر خوبیه!" دوستی دختر بچه با پسر همکلاسی اش را امری عادی و شاید نماد تجدد جلوه می دهد. 
"-اونم خوب کارش رو بلد بود: نه تماس می گرفت، نه باهاش قرار می ذاشت، فقط چت، ایمیل... تشنه ش کرده بود." آیا راه جدیدی را برای اغوا کردن مردان آموزش نمی دهد؟
سایه دختری که به عنوان پرستار وارد خانه رامین شد، دختر او از زن قبلی رامین بود؛ برای انتقام آمده بود اما برای نقشه خود، خود را جای زن رامین جا زد ...
10. قباحت زدایی از مشروبات الکلی 
جام مشروب روی میز و مشروب خواری آشکار مرد کاملا سبک زندگی غربی و دین ستیزانه را ترویج می کند.
11. تبلیغ تجمل گرایی و زندگی اشرافی
تحلیل
جو روانی در کل فیلم دیده می شد.
کل فیلم در ابهام و گنگی خاص فیلم های معناگرا، روایت می شد.
به نظر می رسید کل فیلم تقلیدی نه چندان خوشایند از برخی فیلم های معناگرای غربی از جمله "دیگران" باشد که با سبک زندگی ایرانی منطبق نبود.
خانه قدیمی با سردی حاکم بر کل فیلم و چیدمان خانه، نماد جامعه ای سرد و مستعد برای روانی کردن افراد جامعه اش را دارد؛ در این جامعه حاکمیت آن همواره به فکر خودکشی است و حتی یک اتاق دارد که مخصوص خودکشی اوست.
مرد داستان، مردی است که دچار فراموشی شده، او در گذشته زورگو بوده است و مستبد؛ به گونه ای که تمام زنان فیلم از او متنفرند و می خواهند انتقام بگیرند.
مام میهن، طی زد و خورد با حاکمیت آسیب دیده است و زخمی از مرد است.
تفکر و آرزوی فیلم؛ یلدا و سایه؛ زنانی فمنیست هستند که حاکمیت را ظالم می ندارند و درصدد انتقام جویی هستند.
در نهایت نیز، عاقبت افراد فیلم در گنگی و ابهام می ماند.


تاریخ: ۱۳۹۲/۱۱/۲۷
منبع : تولید پژوهشکده عفاف



نظرات: